Árið 1980 voru sett lög um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum (nr.46/1980). Oft nefnd Vinnuverndarlögin í daglegu tali. Um 35 árum síðar var sett reglugerð um aðgerðir gegn einelti, kynferðislegri áreitni, kynbundinni áreitni og ofbeldi (nr.1009/2015), til styttingar oft nefnt ekko í dag. Við eigum sem sagt lög og reglugerð sem segja til um hvernig okkur beri að haga okkur í vinnunni til að gæta að sálfélagslegu öryggi á vinnustöðum.

Á mannamáli: Lög með það að markmiði að okkur öllum geti liðið vel á vinnustaðnum okkar.

Í vinnuverndarlögunum segir einnig: „að tryggja öruggt og heilsusamlegt starfsumhverfi, sem jafnan sé í samræmi við félagslega og tæknilega þróun í þjóðfélaginu.“ Því taka lögin einnig tillit til eðlilegra samfélagslegra breytinga.

Þó hefur skort orðfæri og skýrari skilgreiningar á þeirri hegðun og framkomu sem fellur ekki undir skilgreiningar reglugerðarinnar um einelti, áreitni og ofbeldi, sem er þó óþægileg, veldur núningi í samskiptum og jafnvel vanlíðan á vinnustöðum. Við höfum valið að kalla þetta gap milli reglugerðarinnar og vinnuverndarlaganna ,,gráa svæðið".

Við hjá Lífi og sál ásamt frábæru mannauðsfólki komum saman vorið 2023 og lögðum af stað í þá vegferð að skilgreina nánar þetta gráa svæði, þ.e. hegðun og framkoma sem brýtur gegn vinnuverndarlögunum okkar en fellur ekki endilega undir skilgreiningu um einelti. Í þeirri vinnu var norska vinnuverndarlöggjöfin höfð til hliðsjónar, þar sem hún inniheldur mun nánari skilgreiningar og fleiri hugtök en sú íslenska.

Afrakstur vinnunar er myndin hér að neðan þar sem nánar er skilgreint hvers konar hegðun og framkoma fellur undir gráa svæðið.

Hafa ber í huga að öll sú framkoma og hegðun sem finna má á myndinni, getur verið þáttur í eineltismynstri.